GIS & Məkan Analizi

Çox şirkətin məkan məlumatı var. Problem odur ki, o məlumat Excel faylında, köhnə DWG-lərdə və kiminsə masaüstündə dağınıq qalır.

Sual verirsiniz: bu ərazidə neçə obyektimiz var və hansı vəziyyətdədir? Cavab 2–3 saat aparır. Bəzən 3 fərqli rəqəm çıxır.

GIS bu dağınıqlığı bir yerə yığır.

Geoverilənlər bazası

İşin əsası burdan başlayır: hansı obyektlərin uçotu aparılacaq, hər biri haqqında hansı sahələr saxlanılacaq, kim yeniləyəcək.

Mövcud məlumatı — kağız cədvəlləri, CAD faylları, köhnə siyahıları — vahid struktura gətiririk.

Bu mərhələdə adətən üzə çıxır ki, eyni obyekt 3 fərqli faylda 3 fərqli adla yazılıb. Bəzən 2 dəfə qeyd olunub. Təmizləmə layihənin ən uzun hissəsi ola bilər — 500 obyektlik bazada bu, həftələr deməkdir.

Baza PostGIS və ya fayl əsaslı formatda qurulur. Seçim komandanızın ölçüsündən asılıdır: 2–3 nəfər işləyirsə fayl kifayətdir, 10 nəfər eyni anda məlumat dəyişirsə PostGIS lazımdır.

Analiz

Məlumat qaydaya düşəndən sonra sual verməyə başlamaq olur.

Örtük analizi: iki qatın kəsişdiyi ərazilər — məsələn, tikinti planlaşdırılan sahənin mühafizə zonası ilə üst-üstə düşən hissəsi.

Yaxınlıq analizi: obyektdən müəyyən məsafədə nə var. Kommunikasiya xəttindən 50 metr radiusda hansı tikililər qalır.

Relyef analizi: maillik, ekspozisiya, su axınının istiqaməti, sel riski olan zonalar. Bu, səth modeli üzərində aparılır.

Şəbəkə analizi: ən qısa marşrut, xidmət zonaları, çatma vaxtı.

Hansı analizin lazım olduğu sizin sualınızdan asılıdır. Ona görə işə "sizə GIS lazımdır" deyil, "hansı qərarı vermək istəyirsiniz" sualı ilə başlayırıq.

Veb xəritə portalı

Məlumatın yalnız bir mütəxəssisin kompüterində açıla bilməsi onun dəyərini azaldır. Veb portal xəritəni brauzerdə açır: işçi qatları yandırıb-söndürür, obyektə klikləyib məlumatını görür, axtarış edir, çap üçün fraqment ixrac edir.

Girişi səviyyələrə bölmək olar — kimi yalnız baxır, kimi məlumat əlavə edir.

Portal öz serverinizdə və ya bulud üzərində qurula bilər. Həssas məlumat varsa, birinci variant məsləhətdir.

İşlətdiyimiz platformalar

QGIS və ArcGIS hər ikisi ilə işləyirik. Hansının seçiləcəyi sizdə mövcud lisenziyalardan və komandanın vərdişindən asılıdır — yeni lisenziya almağa məcbur etmirik.

Çatdırılan məlumat açıq formatlarda da verilir: SHP, GeoJSON, GeoPackage, GeoTIFF. Sabah başqa şirkətlə işləməyi qərara alsanız, məlumatınız sizdə qalır və oxunur.

Geodeziya ilə əlaqəsi

Bizdə GIS ayrı bir şöbə deyil. Ölçmə komandası hansı məlumatı topladığını bilir, GIS tərəfi isə həmin məlumatın hansı formada lazım olduğunu əvvəlcədən deyir.

Praktikada bu belə görünür: dron çəkilişindən çıxan ortofoto birbaşa portalın altlıq qatı olur, kadastr ölçməsindən gələn hüdudlar isə üstünə düşür. Hər ikisi eyni koordinat sistemindədir.

İki ayrı şirkətlə işləsəydiniz, aradakı uyğunsuzluğu özünüz həll etməli olardınız. Xırda məsələ kimi görünür. Praktikada 2–3 həftə aparır.