Drone / UAV Aeroçəkiliş

Dron geniş sahəni sürətlə ölçmək üçün ən ucuz vasitədir. 50 hektarlıq ərazini yerüstü ölçmə ilə həftələrlə gəzmək lazımdır. Dron eyni işi bir neçə uçuşla çəkir.

Amma hər işə yaramır. Bunu əvvəlcədən demək daha düzgündür.

Nə alırsınız

Ortofoto xəritə — bütün sahənin koordinatlanmış, ölçü götürülə bilən hava şəkli. Adi şəkildən fərqi budur ki, perspektiv təhrifi düzəldilib: üzərində məsafə ölçsəniz, real məsafəni verir.

Nöqtə buludu — sahənin milyonlarla nöqtə ilə təsviri. Bundan səth modeli, kəsiklər və həcm hesabı çıxarılır.

3D model — teksturalı səth modeli. Təqdimat və vizual analiz üçün.

Həcm hesabı — karxanada çıxarılan, tikinti sahəsində tökülən və ya qazılan materialın miqdarı.

Həcm hesabı ayrıca dayanır

Karxana və torpaq işləri olan obyektlərdə bu, dronun ən çox pul qazandıran tətbiqidir.

İki tarixdə çəkiliş aparılır, iki səth modeli müqayisə olunur, aradakı fərq kubmetrlə çıxır. Maşın sayı ilə hesablamadan qat-qat dəqiqdir və mübahisə doğurmur, çünki nəticə sənədləşir.

Aylıq monitorinq razılaşması olan obyektlərdə hər ay eyni sahə eyni parametrlərlə çəkilir — rəqəmlər bir-biri ilə müqayisə oluna bilir.

Dəqiqlik və yerüstü nəzarət nöqtələri

Dronun öz GNSS-i ilə çəkilmiş məlumatın mütləq dəqiqliyi zəifdir. Dəqiqlik yerüstü nəzarət nöqtələrindən (GCP) gəlir: sahəyə nişanlar qoyulur, onların koordinatı RTK ilə dəqiq ölçülür, emal zamanı model həmin nöqtələrə oturdulur.

Nəzarət nöqtəsi kifayət qədər və düzgün paylanmış olsa, sahədə 3–5 sm səviyyəsində nəticə almaq realdır. 10 hektarlıq sahədə adətən 8–12 nöqtə qoyuruq.

Nöqtə az olsa, model əyilir. Mərkəzdə yaxşı, kənarlarda pis olur.

Ona görə nəzarət nöqtələrinə vaxt ayırırıq. Bu, uçuşun özündən çox vaxt aparır və bahalı görünür, amma dəqiqliyin əsl mənbəyi odur.

Dron nə vaxt işə yaramır

Sıx ağac örtüyü altında kamera yalnız zirvələri görür, torpaq səthini yox. Model 10 metrə qədər səhv çıxa bilər. Meşəlik sahədə yerüstü ölçmə və ya LIDAR lazımdır.

Güclü küləkdə, yağışda, dumanda uçuş olmur. Qış aylarında hava pəncərəsi dar olur, bunu planlaşdırmada nəzərə alırıq.

Uçuşa məhdudiyyət olan zonalarda — aeroport ətrafı, bəzi dövlət obyektlərinin yaxınlığı, xüsusi rejimli ərazilər — icazə tələb olunur, bəzi yerlərdə isə ümumiyyətlə uçmaq olmur. Sahənin ünvanını əvvəlcədən deyin, uçuşun mümkünlüyünü yoxlayaq.

Çox kiçik sahələr üçün də sərfəli deyil. 10 sot torpağı RTK ilə 30 dəqiqəyə ölçmək olur — uçuş hazırlığı isə bundan uzun çəkir.

İş necə gedir

Sahəni əvvəlcədən xəritədə öyrənirik. Azərbaycan ərazisində uçuş məhdudiyyətlərini yoxlayırıq. Sonra uçuş marşrutunu və hündürlüyünü tələb olunan həlledicilik üzrə planlaşdırırıq. Sahədə nəzarət nöqtələri qoyulur və ölçülür. Uçuş aparılır — sahənin ölçüsündən asılı olaraq bir neçə batareya dəyişimi ilə.

Emal ofisdə gedir: şəkillərin birləşdirilməsi, nöqtə buludunun qurulması, modelin nəzarət nöqtələrinə oturdulması, ortofoto və səth modelinin ixracı. Bu mərhələ sahə işindən uzun çəkir.

Çatdırılma: GeoTIFF ortofoto, LAS/LAZ nöqtə buludu, DTM/DEM, DWG kontur planı, tələb olunsa həcm hesabatı.