LIDAR və fotoqrammetriya: hansını seçmək

Hər ikisi nöqtə buludu verir. Nəticə faylı oxşar görünür. Amma məlumatın necə əldə olunduğu tamam fərqlidir və bu fərq hansı işə yaradığını müəyyən edir.

Necə işləyirlər

Fotoqrammetriya şəkillərdən model qurur. Dron sahəni üst-üstə düşən yüzlərlə şəkillə çəkir, proqram eyni nöqtəni fərqli şəkillərdə tanıyır və həndəsi hesabla onun üçölçülü mövqeyini çıxarır.

LIDAR isə lazer şüası göndərib qayıtma vaxtını ölçür. Hər impuls bir məsafə deməkdir. Şüa saniyədə 100 min ilə 1 milyon dəfə arasında göndərilir — sistemdən asılı olaraq.

Birinci üsul görüntüyə əsaslanır, ikincisi birbaşa ölçməyə.

Əsas fərq: ağac örtüyü

Bu, seçimi ən çox müəyyən edən amildir.

Kamera yalnız gördüyünü çəkir. Ağac zirvəsi altındakı torpaq şəkildə yoxdursa, modeldə də olmayacaq.

Lazer şüası isə yarpaqlar arasındakı boşluqlardan keçə bilir. Göndərilən impulsların çoxu yarpaqdan qayıdır, amma bir hissəsi yerə çatıb geri dönür. Emal zamanı həmin «son qayıtmalar» ayrılır və torpaq səthi bərpa olunur.

Meşəlik ərazidə relyef lazım olursa, fotoqrammetriya işə yaramır. Bu, zövq məsələsi deyil, fizika məsələsidir.

Rəng məlumatı

Burada üstünlük əks tərəfdədir.

Fotoqrammetriya nöqtə buludunu təbii rəngdə verir, çünki mənbə elə şəkildir. Üstəlik eyni məlumatdan ortofoto xəritə çıxır — bu, çox layihədə ən çox işlədilən məhsuldur.

LIDAR buludu isə intensivlik məlumatı verir, rəng yox. Rəngli bulud lazımdırsa, LIDAR-a kamera əlavə edilməlidir.

Xərc və əlçatanlıq

Fotoqrammetriya üçün lazım olan avadanlıq — kameralı dron — nisbətən ucuzdur və geniş yayılıb.

LIDAR sistemi isə xeyli bahadır — kameralı dron dəstindən 5–10 dəfə. Kiçik və orta layihələrdə bu xərc özünü doğrultmur.

Praktik nəticə: çox işdə fotoqrammetriya seçilir, çünki kifayət edir və ucuzdur. LIDAR isə konkret bir problemi — ağac örtüyü, dar dəhliz, elektrik xətti — həll etmək lazım olanda gəlir.

Emal vaxtı

Fotoqrammetriya emalı hesablama gücü tələb edir. 800 şəkildən model qurmaq güclü kompüterdə 6–8 saat çəkir, böyük sahələrdə isə günlərlə.

LIDAR məlumatı isə artıq hazır nöqtə şəklində gəlir — emal daha çox təsnifat və təmizləmə işidir.

Bu, planlaşdırmaya təsir edir. Fotoqrammetriyada sahə işi qısa, ofis işi uzundur.

Necə seçirik

Sual sadədir: sahədə ağac varmı və torpaq səthi lazımdırmı?

Cavab «bəli, bəli» olarsa, LIDAR. Qalan hallarda fotoqrammetriya işi görür və büdcəni yorğun etmir.

Qarışıq sahələrdə üçüncü variant da var: açıq hissəni fotoqrammetriya ilə çəkmək, ağaclı hissəni isə yerüstü ölçmə ilə tamamlamaq. Bir çox layihədə bu, ən sərfəli yol olur.