RTK ölçmələrində baza məsafəsinin dəqiqliyə təsiri

RTK-nın işləmə prinsipini bilən hər kəs baza məsafəsinin dəqiqliyə təsir etdiyini nəzəri olaraq bilir. Praktikada isə bu, tez-tez unudulur — cihaz ekranda «sabit həll» yazır və adam arxayınlaşır.

Bir layihədə bunu özümüz üçün yoxlamaq qərarına gəldik.

Nə etdik

Sahədə koordinatı yaxşı bilinən bir nöqtə seçdik. Həmin nöqtəni gün ərzində 40-a yaxın dəfə ölçdük — əvvəlcə sahəyə yaxın qurduğumuz öz bazamızdan, sonra get-gedə uzaq mənbələrdən gələn düzəlişlə.

Hər dəfə cihaz «sabit həll» göstərirdi. Ekranda hər şey qaydasında idi.

Nə gördük

Baza 1 kilometrdən yaxın olanda təkrar ölçmələr arasındakı yayılma santimetrin altında qaldı. Gözlədiyimiz kimi.

Məsafə artdıqca mənzərə dəyişdi. Plan koordinatında fərq tədricən böyüdü. Ən çox isə hündürlükdə hiss olundu — orada yayılma plan koordinatındakının təxminən 2 qatı idi.

Bu, təəccüblü deyil. GNSS-də şaquli komponent onsuz da zəifdir, atmosfer təsiri isə məhz orada toplanır.

Ən vacib müşahidə isə budur: cihaz heç bir mərhələdə xəbərdarlıq vermədi. «Sabit həll» bütün ölçmələrdə yazılı idi. Yəni cihazın statusuna baxıb dəqiqlik haqqında nəticə çıxarmaq olmaz.

Nə dəyişdirdik

Bu yoxlamadan sonra iki qayda gətirdik.

Birincisi: sahə uzaqdırsa və dəqiq hündürlük tələb olunursa, öz bazamızı sahəyə yaxın qururuq. Əlavə vaxt aparır, amma nəticəyə güvənmək olur.

İkincisi: hər layihədə ən azı bir nəzarət nöqtəsi saxlayırıq və iş bitəndə onu yenidən ölçürük. İki ölçmə arasındakı fərq həmin günün, həmin sahənin, həmin şəraitin real dəqiqliyidir. Bunu hesabata yazırıq.

Bəzi sifarişçilər bu rəqəmi görəndə təəccüblənir — çünki adətən heç kim onu göstərmir. Biz isə əksini düşünürük: göstərilməyən dəqiqlik ölçülməmiş dəqiqlikdir.

Kiməsə lazım olarsa

Öz komandanızda oxşar yoxlama aparmaq istəyirsinizsə, üsul sadədir: bir nöqtəni fərqli şəraitlərdə 20–30 dəfə ölçün və nəticələrin yayılmasına baxın. Cihazın nə yazdığına deyil, rəqəmlərin özünə baxın.

1 saatlıq iş, illərlik fayda.