Bələdçilər
Kadastr ölçməsi: sahə sənəddəkindən fərqli çıxanda
UTM Geodeziya mühəndis heyəti 2 dəq oxu

Ölçdük — sənəddə 620 m², sahədə 587 m². Belə hallarda fərqin haradan gəldiyini necə müəyyən edirik və nə etmək olar.
Sifarişçi sahə almaq üzrədir. Sənəddə 620 kvadratmetr yazılıb. Ölçürük — 587 çıxır.
33 kvadratmetr itib. Sual: harada?
Bu, ən çox rast gəldiyimiz hallardan biridir və hər dəfə səbəb eyni olmur.
Fərq haradan gəlir
Çəpər yerində deyil. Ən çox rast gəlinən hal. Kimsə — çox vaxt qonşu, bəzən sahibin özü illər əvvəl — hasarı bir neçə metr sürüşdürüb. Heç kim ölçməyib, məsələ heç kimə toxunmayıb. İndi satış zamanı üzə çıxır.
Köhnə ölçmənin dəqiqliyi zəif olub. Onilliklər əvvəl aparılmış ölçmələr lent və bucaqölçənlə edilirdi. Böyük sahələrdə xəta bir neçə faizə çata bilirdi.
Koordinat sistemi fərqlidir. Sənəddəki koordinatlar bir sistemdə, bizim ölçmə başqa sistemdədir və çevirmə parametrləri düzgün tətbiq edilməyib. Bu halda sahə düz, amma sahənin yeri sürüşmüş görünür.
Sənəddə sadəcə yazı xətası var. Rəqəm səhv köçürülüb. Nadir, amma olur.
Necə müəyyən edirik
Əvvəlcə sahəyə çıxıb mövcud hüdudları ölçürük — hasar, divar, sərhəd nişanları. GNSS RTK ilə hər dönmə nöqtəsinin koordinatı götürülür.
Sonra bu koordinatları sənəddəki rəqəmlərlə üst-üstə salırıq. Nəticə iki konturu yan-yana göstərən plan olur: biri sənəddəki, biri sahədəki.
Bu planda fərq göz qabağında olur. Əgər bütün kontur eyni istiqamətdə sürüşübsə, bu koordinat sistemi məsələsidir — sahənin ölçüsü düzdür, yeri səhv göstərilib. Əgər yalnız bir tərəf içəri girib, qalanı yerindədirsə, bu, çəpərin sürüşməsidir.
Üçüncü hal: kontur həm əyri, həm sürüşük — onda köhnə ölçmənin özü zəif olub.
Sonra nə olur
Bu, artıq geodeziya deyil, hüquq məsələsidir. Biz nəyin nə olduğunu rəqəmlə göstəririk, qərarı isə tərəflər və müvafiq qurumlar verir.
Sənəddə texniki xəta varsa — düzəliş proseduru var. Qonşu ilə örtüşmə varsa — ya razılaşma, ya da məhkəmə yolu. Hər iki halda ölçmə hesabatı sənəd kimi işə yarayır.
Ona görə hesabatı yoxlanıla bilən şəkildə tərtib edirik: hansı istinad nöqtələrindən işlədik, hansı cihazla, hansı dəqiqliklə, hansı tarixdə. Başqa bir şirkət həmin nöqtələrdən yenidən ölçə və nəticəmizi yoxlaya bilər.
Ən vacib məsləhət
Almazdan əvvəl ölçdürün.
587 kvadratmetrlik sahəni 620 kimi almaq fərqi sonradan geri qaytarmaq demək deyil. Satış başa çatandan sonra bu, artıq sizin probleminizdir və həlli aylarla çəkir.
Alışdan əvvəl bir günlük ölçmə isə sadəcə bir günlük ölçmədir.
Satıcı ölçməyə etiraz edirsə — bu, öz-özlüyündə məlumatdır.
Nə hazırlamaq lazımdır
Mövcud sənədin surətini — çıxarış, plan, hansı varsa. Koordinatlar yazılıbsa, xüsusilə vacibdir.
Sahənin yerini xəritədə. Kənd yerlərində ünvan çox vaxt kifayət etmir.
Sahəyə giriş imkanını. Çəpərlidirsə, açar və ya sahibin iştirakı lazım ola bilər.
Qonşularla mübahisə varsa, bunu əvvəlcədən deyin. İşin gedişi dəyişmir, amma hesabatın necə tərtib olunacağı dəyişir.
Eyni kateqoriyadan
-
25.08.2026Geodeziya şirkəti seçərkən nələri soruşmaq lazımdır
Qiymət təkliflərindəki fərq bəzən iki dəfə olur. Bu yazıda ucuz təklifin niyə ucuz olduğunu üzə çıxaran suallar var.
-
21.07.2026GIS nədir və tikinti şirkətinə nə verir
Məlumat Excel-də, DWG-lərdə və kiminsə masaüstündə dağınıqdır. GIS onu bir yerə yığır — amma yalnız doğru sualdan başlasanız.
-
30.06.2026Dron ölçməsi nə vaxt sərfəlidir, nə vaxt yox
Dron həmişə ucuz və sürətli deyil. Hansı hallarda uçuş qazandırır, hansı hallarda isə yerüstü ölçmə daha tez bitir.